Cây hoa sứ

Cây hoa sứ có tên khoa học là Adenium obesum Balt, thuộc họ Apocynaceae (họ trúc đào).
1. Giới thiệu:
Cây sứ trồng bằng hạt có thể ra hoa sau 8 tháng đến 1 năm. Hoa sứ thường có dạng hình phễu nhỏ, xoè 5 cánh to như loa kèn bên ngoài. Tuy nhiên khi đột biến có thể nở ra đến 6-7 cánh rất lạ, đẹp... Chùm hoa từ 3-10 chiếc, thường tập trung ở đỉnh. Trong một chùm hoa, hoa lớn nở trước hoa nhỏ nở sau, mỗi hoa nở khoảng 8-10 ngày mới tàn, cho nên rất lâu mới nở hết chùm hoa. Cây sứ rất nhiều nhánh, nhiều hoa nên hoa nở gần như quanh năm. Một cây có thể ghép lên nhiều giống có màu sắc hoa khác nhau.
Cây sứ dễ trồng, khả năng nhân giống nhanh, hoa đẹp, trên một cây có thể ghép nhiều giống sứ có các màu khác nhau. Ngoài vẻ đẹp của hoa cây sứ còn có thể uốn tạo thành cây kiểng, cây thế nhờ bộ rễ rất đẹp. Vì vậy cây sứ được rất nhiều người ưa thích, trồng sứ sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao.
2. Chọn đất trồng:
Cây sứ không kén đất. Các loại đất như đất cát, thịt, thịt nhẹ đều trồng được sứ với điều kiện là đất phải tơi xốp và thoát nước. Có thể trộn hỗn hợp đất trồng sứ như sau: 40 - 50% đất phù sa, cát pha hoặc thịt nhẹ, 50 - 60% chất hữu cơ như xơ dừa mục, vỏ đậu phộng mục, vỏ trấu mục. Nếu đất chua có thể bổ sung thêm vôi, phân lân. Tất cả trộn đều và có xử lý một số thuốc trừ nấm để sát khuẩn, ủ thành đống để sử dụng dần.
3. Cách trồng:
Có 2 cách trồng sứ là gieo hạt và giâm cành. Nhưng hiện nay đa số người chơi sứ đều dùng phương pháp giâm cành. Sứ trồng trong chậu là khá phổ biến vì vừa đẹp vừa dễ chăm sóc nên ít người trồng thẳng xuống đất vườn.
Chậu trồng sứ cần đục lỗ ở đáy để thoát nước, có thể độn một ít đá, gạch nhỏ dưới đáy chậu, tránh làm đất trồng bịt kín lỗ, hoặc rễ sứ chìa ra ngoài lỗ thoát nước, lâu ngày lớn lên làm bít hết lỗ thoát nước. Dùng đất trồng hoa kiểng Compomix Đầu Trâu đổ đầy đến khoảng 2/3 chậu sau đó đặt cây sứ vào, sửa ở giữa chậu, bộ rễ xoè ra cân đối. Tiếp tục thêm đất sao cho đất chỉ ngập một phần rễ và gần ngang bằng miệng chậu. Bộ củ rễ to nếu có phải nằm lên trên miệng chậu, đất trồng phải thấp hơn miệng chậu, để khi tưới nước không tràn ra ngoài.
Cây sứ trồng lâu ngày, bộ rễ phình to, phải chuyển sang chậu mới to hơn, đồng thời nâng bộ rễ cho cao lên khỏi miệng chậu, dáng cây mới đẹp.
Sang chậu mới phải đặt cây cho ngay ngắn, nâng bộ rễ lên đồng thời uốn sửa cây theo ý muốn của người chơi sứ, bỏ đất vào khoảng ngang bằng miệng chậu, tưới đủ ẩm.
4. Cách sửa bộ rễ và tạo hình:
Cây trồng được 1 - 2 năm thì có bộ rễ khá to, người trồng phải uốn sửa cho đẹp. Bộ rễ cây sứ rất dễ sửa, nhất là cây sứ trồng từ hạt lại càng đẹp vì giữa thân và bộ rễ không có eo như sứ giâm cành hoặc chiết cành. Cây sứ trồng bằng hạt có thân và củ dính liền với nhau như thân người đứng, người nằm, người quỳ gối. Hàng năm vào mùa nắng, ít mưa có thể nâng toàn bộ bộ rễ lên khỏi miệng chậu để tỉa cho thế cây đẹp hơn. Sắp xếp bộ rễ để xoè ra hợp lý, tỉa bỏ bớt các rễ con không cần thiết, mỗi vết cắt đều phải được bôi vôi. Tuỳ theo dáng bộ rễ có thể sửa theo ý muốn của người chơi sứ. Khi uốn sửa bộ rễ thì không nên tưới nước, khi vết cắt hình thành mô sẹo mới được tưới nước. Cũng có thể nhổ hết cây sứ lên, rũ sạch đất, để nơi râm mát cho mềm bộ rễ, rồi mới uốn sửa và cắt tỉa theo hình các con thú, hình người... Để cho sứ lành sẹo mới trồng trở lại, chăm sóc nơi râm mát đến khi cây ra rễ đâm chồi nhánh mới đem ra nắng và tưới nước bình thường trở lại.
Muốn cây hoa sứ có dáng thế đẹp thì cần phải uốn sửa cẩn thận. Cây sứ lâu năm to cao, cành nhánh nhiều uốn thành nhiều tầng như kiểng cổ, kiểng thế. Cần tỉa bớt những cành nhỏ dư thừa, giữ các cành đúng thế, rồi uốn theo ý muốn.

5. Cách làm cho cây sứ nở hoa vào dịp tết

    Vào khoảng gần cuối tháng 7 (âm lịch), nhổ cây sứ lên, rũ sạch đết, cắt bỏ hết cành lá (tùy theo thế của cây, tùy theo sở thích của người chơi hoa...mà họ cắt bỏ đoạn cành dài bao nhiêu để cho phần cành còn lại có dáng thế bonsai thì phải cắt bỏ đoạn cành dài sao cho phần thân để lại có dáng, thế bonsai theo  ý muốn của mình, còn nếu muốn cho cây có tàn tròn trịa, ra thật nhiều hoa thì chỉ nên cắt bỏ một đoạn ngắn,...).

    Cắt xong dùng vôi nhão bôi vào chỗ vết cắt để khử trùng, tránh bị thối, sau đó đưa cây vào chỗ mát để tránh mưa nắng.

    Khoảng 10 ngày sau khi thấy những chỗ vết cắt, những đầu rễ bị đứt (trong quá trình nhổ cây) đã khô thì đem trông cây sứ trở lại chậu có chứa đất trồng mới. Đất trồng phải tơi xốp, dễ thoát nước, bao gồm 1/3 tro trấu, 1/3 phân bò khô và 1/3 đất mùn mặt vương (cũng có thể thay tri trấu bằng trấu mục, cán xơ dừa hay xác cây dừa đã bị mục nát...)

    Sau khi trồng khoảng 1 tháng thì cây sẽ ra tược mới, mỗi tược có một vài lá non, lúc này đưa chậu dần ra ngoài nắng (khoảng 60 - 70% ánh nắng). Từ đầu tháng 10 âm lịch trở đi đưa cây ra ngoài nắng hoàn toàn (để cành mới ra sau này mập mạp và chỉ phát triển ngắn chứ không vươn dài, mềm yếu) sau này hoa mới nhiều, màu hoa mới đẹp và sặc sỡ.

    Vào khoảng đầu tháng chạp (tháng 12 âm lịch) những cành mới sẽ đồng loạt ra hoa, số lượng hoa ngày một nhiều, đến Tết nguyên đán cây sứ sẽ nở hoa rộ và rực rỡ.

    Nếu muốn các bạn có thể đưa cây sứ vào chưng ở hiên, ở ban công, hay ở trong nhà vài ba ngày để làm đẹp nhà cửa trong những ngày đầu xuân mới, sau Tết lại đưa dần cây sứ ra ngoài chỗ trảng nắng.

Lời khuyên

Trên đây là những hướng dẫn có tính chất cơ bản, trong quá trình làm các bạn có thể gia giảm thêm rồi rút tỉa ra những kinh nghiệm riêng cho bản thân mình. Chúc các bạn thành công.


……………..
Xem thêm: cây làm thuốc, cây lá màu: cây công trình, cây bóng mát, phân bón, thuốc, sâu bệnh
Cây lộc vừng, cây bưởi, cây bằng lăng, cây sấu; cây cau vua; cây mít; cây xoài; cây vú sữa.

Comments