Mò mâm xôi

đăng 19:33, 31 thg 8, 2013 bởi công trình cây

Mò mâm xôi

Mò mâm xôi, Vây trắng, Bần trắng - Clerodendrum philippinum Schauer var. simplex Moldenke, thuộc họ Cỏ roi ngựa - Verbenaceae.

Mô tả: Cây nhỏ cao 1-1,5m, có lông mịn. Nhánh có 4 cạnh. Lá to, mọc đối, có cuống dài, phiến xoan, nham nhám; gốc hình tim hay cắt ngang mép uốn lượn, có răng đều. Cụm hoa chuỳ ở ngọn, nom như mâm xôi, dày như cụm hoa đầu. Hoa trắng hay trắng hơi hồng, mùi thơm như hoa nhài; lá bắc dạng lá, đài đo đỏ, cao 2,5cm, có lông mịn; tràng nhẵn, nhị mọc thò ra ngoài, bầu nhẵn mang vòi mảnh và dài. Quả hạch to 1cm, có đài hoa bao bên ngoài.

Cây ra hoa vào mùa hạ, mùa thu.  

Bộ phận dùng: Rễ và lá - Radix et Folium Clerodendri Philippini.

Nơi sống và thu hái: Loài phân bố ở Ấn Ðộ, Trung Quốc, Việt Nam đến Malaixia. Ở nước ta cây mọc hoang và cũng được trồng. Thu hái rễ và lá quanh năm, rửa sạch, thái phiến phơi hay sấy khô, có thể dùng tươi.

Tính vị, tác dụng: Rễ có vị ngọt, tính bình, có tác dụng khư phong trừ thấp, hoạt huyết cường cân, tiêu thũng hạ áp. Lá có vị hơi nhạt, tính bình; có tác dụng khư ứ, giải độc.

Công dụng, chỉ định và phối hợp: Rễ dùng trị: 1. Thấp khớp, lưng gối đau, tê bại, cước khí thuỷ thũng; 2. Khí hư, bạch đới, kinh nguyệt không đều; 3. Vàng da, mắt vàng. Dùng ngoài, ngâm rửa trĩ, thoát giang. Lá dùng trị: 1. Khí hư, bạch đới; 2. Cao huyết áp. Dùng ngoài, giã nát hay nấu nước tắm rửa ghẻ, mụn nhọt, chốc đầu.

Ngày dùng 20-30g rễ khô, 15-20g lá khô.

Ở Trung Quốc, nhân dân lấy hoa hấp với trứng gà ăn chữa váng đầu.

Ở Ấn Ðộ, lá dùng phối hợp với Hồ tiêu làm thuốc trị đau bụng.

Đơn thuốc:

1. Khí hư, bạch đới, kinh nguyệt không đều: Dùng 15-20g lá hoặc rễ Mò mâm xôi đun sôi lấy nước uống. Có thể đun sôi với Ích mẫu, Hương phụ, Ngải cứu hoặc phối hợp với rễ Xích đồng nam, lá Huyết dụ, lá Mía đỏ.

2. Vàng da, niêm mạc mắt bị vàng thẫm: Dùng 20g rễ Mò mâm xôi sắc với 400ml nước, còn 200ml chia 2 lần uống trong ngày. Có thể dùng thân cây nấu cao uống.

3. Huyết áp cao: Dùng 20-30g lá khô sắc uống.
Comments