Các nguyên lý thiết kế cảnh quan hoa viên

đăng 06:14, 25 thg 2, 2013 bởi công trình cây   [ đã cập nhật 14:01, 1 thg 12, 2014 ]

Trong quá trình thiết kế bản vẽ một khu vực hoa viên, nhà thiết kế luôn luôn phải tuân theo các nguyên lý cơ bản nhất đó là bố cục cảnh quan hoa viên, kĩ xảo tạo hình, trang trí không gian cảnh quan hoa viên, và các quy luật bố cục chủ yếu.

Một vấn đề cần được quan tâm khi chọn loài cây và thiết kế cảnh quan cây xanh là cần tạo sự phối hợp theo đặc điểm loài cây, màu sắc, chiều cao…và cần tuân theo những nguyên tắc trong thiết kế.

Các cơ sở của việc bố cục cảnh quan hoa viên

Mỗi một bố cục cảnh quan hoa viên có toát lên được giá trị thẩm mỹ hay không phụ thuộc vào các giác quan của con người, chủ yếu là thị giác. Song hiệu qủa thu nhận ra sao còn phụ thuộc vào các điều kiện nhìn, bao gồm điểm nhìn, tầm nhìn và góc nhìn.

1. Điểm nhìn

Điểm nhìn là vị trí đứng nhìn. Nếu vị trí nhìn cùng chiều với ánh sáng thì chi tiết của các vật thể được nhìn nổi rõ. Ngược lại, khi vị trí ngược chiều ánh sáng thì chi tiết của các vật thể bị lu mờ đi, còn đường bao vật thể nổi rõ hơn do sự tương phản của khoảng sáng bao quanh và diện tối toàn thân của vật thể.

2. Tầm nhìn

Tầm nhìn là khoảng cách từ điểm nhìn tới tiêu điểm nhìn (vật thể được nhìn). Khoảng cách này có mối quan hệ gắn bó với đặc tính quang học của mắt, chiều cao và ngang của vật thể và chi tiết, chất liệu bề mặt vật thể (cấu trúc mặt ngoài).

Đặc tính quang học của mắt người bình thường cho phép nhìn rõ trong góc hình nón 28o. Với góc này tương quan giữa khoảng cách nhìn và chiều cao, ngang của vật thể là 2 thì cho phép thu nhận trọn vẹn toàn thể vật thể D/2L (2H). Song nếu muốn quan sát vật thể trong không gian rộng có bầu trời, cây cỏ xung quanh, cần được nhìn dưới góc 18o, nghĩa là D/3L (3H). Như vậy, tỉ lệ D/L (H) là tương quan quan trọng để xác định chất lượng không gian.

Nếu D/L (H) nhỏ hơn 1: tác động nội tại của các thành phần bao quanh không gian là rất mạnh mẽ, không gian nhỏ hẹp, con người cảm thấy kín, khó thở và sợ hãi.

D/L (H) bằng 1: cảm giác có sự cân bằng tỷ lệ với con người, gây ấn tượng thân mật, gần gũi.

D/L (H) từ 1 – 2, con người vẫn còn có cảm giác cân xứng; D/L (H) > 2 thì không gian trở nên bao la, trống chếnh, kém lực hút và mối quan hệ giữa các thành phần tạo không gian trở nên lỏng lẻo.

Song nếu L hay H có kích thước từ 150 m trở lên, để nhìn được trọn vẹn vật thể, tức D/L (H) = 2 thì phải đứng cách xa 300 m. Ở khoảng cách này không thể nhìn thấy chi tiết, chất liệu trang trí bề mặt vật thể. Do đó khi thiết kế cảnh quan hoa viên cần phải lưu ý đặc điểm quan trọng này.

Qua điều tra xã hội học, D có kính thước không quá 25 m là khoảng cách nhìn rõ, hợp lý và gần gũi. Theo kinh nghiệm của các chuyên gia thiết kế cảnh quan hoa viên, cải tạo mảng cây xanh cũng cần theo một module tương tự như bước cột trong thiết kế công trình. Module trong thiết kế cảnh quan hợp lý là 21 – 24 m. Đây được coi là một đơn vị tiêu chuẩn trong thiết kế cảnh quan gần với tỉ lệ của con người.

3. Góc nhìn

Góc nhìn là hướng nhìn vật thể. Mỗi một vật thể có nhiều hướng nhìn khác nhau dẫn đến sự thay đổi tương ứng của viễn cảnh và hình dạng của các vật thể trong bố cục.

Hướng nhìn liên quan đến việc di chuyển điểm nhìn. Nếu tốc độ di chuyển nhanh, hình ảnh lưu trên võng mạc quá ngắn chưa thể nhận rõ chi tiết bên trong vật thể. Ngược lại, tốc độ di chuyển chậm, thời gian thu nhận lâu, nhận biết chi tiết rõ nét hơn. Do đó khi thiết kế cảnh quan cần lưu ý kênh thị giác của tuyến đi bộ và cơ giới (Hàn Tất Ngạn, 1999).

Comments