Gạo


Gạo còn có tên Gạo đỏ, Mộc miên, Hồng miên, Anh hùng thụ, Ban chi hoa; tên tiếng Anh là Red silk cotton tree; tên khoa học hiện hành là Bombax ceiba, cùng một loạt tên khoa học đồng danh là Bombax malabaricum, Gossampinus malabarica, Salmalia malabarica, thuộc họ Gạo – Bombacaceae (Cũng có tác giả xếp vào họ Bông – Malvaceae). Ở Việt Nam, ngoài cây Gạo đỏ ra còn có Gạo rừng, Gạo trắng (người dân Tây Nguyên gọi là cây Pơ-lăng).
Gạo là một loài cây gỗ phân bố khá rộng ở Đông Nam châu Á và vùng cận nhiệt đới Trung Hoa. Có người cho rằng nguồn gốc của nó là ở Ấn Độ, sau đó phát tán tỏa tròn đến Malaysia, Nam Trung Quốc và Việt Nam.
Không hiểu bắt nguồn từ đâu mà người ta có tên Gạo cho loài cây cho hoa đỏ chói này. Tất nhiên nó chẳng liên quan gì với hạt gạo từ cây lúa. Điều mà nhiều người Việt biết là trong kho tàng ngôn ngữ tiếng Việt có thành ngữ “Thần cậy đa, ma cây gạo, cú-cáo cậy đề”. Có lẽ do vậy mà cây Gạo mặc dù mọc khá phổ biến ở nhiều nơi, từ đồng bằng lên vùng trung du, miền núi, nhưng chỉ xuất hiện ở những điểm công cộng, ít khi được trồng trong vườn nhà.
Ở Việt Nam, Gạo được các nhà thực vật học ghi nhận phân bố khắp nơi, nhiều nhất là các vùng nông thôn kể cả ở đồng bằng lên tới miến núi. Do cho hoa đẹp, đỏ sặc sỡ, cánh hoa lớn, hoa nở rộ khi cây trút lá trơ cành vào mùa khô, khiến toàn cây nhuốm một màu đỏ chói, như một đóm lửa sưởi ấm cho cái rét lộc đầu mùa xuân đây đó, gây ấn tượng mạnh cho người nhìn, nên nó đã được một số tỉnh thành chọn làm cây cảnh quan đô thị.
Comments