Hoàng Lan

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Cây Hoàng lan còn được gọi là Ngọc lan tây, Công chúa,  Sứ công chúa, Ylang-ylang, Ylang công chúa, nhiều người Huế gọi là Bại hoại. Tên tiếng Anh là Ylang-Ylang tree.

Ylang-Ylang là tên bắt nguồn từ thứ tiếng dân tộc Talagog của người Philippnes. Mặt khác nó cũng được xem là dẫn xuất của từ “ilang” có nghĩa là nơi hoang vu, muốn nói cây được phát hiện hơi hoang dã. Cây có nguồn gốc từ Philippnes, Indonesia và Malaysia nhưng cũng phân bố tự nhiên rộng khắp ở các đảo Thái Bình Dương, ở vùng Bắc Australia, Polynesia, Melanesia, Micronesia, Thái Lan và Việt Nam.

Hoàng lan là một loài cây gỗ thuộc họ Mãng cầu – Annonaceae, với tên khoa học là Cananga odorata. Cũng có người gọi cây Ngọc lan vàng – Michelia champaca là Hoàng lan. Cách gọi này lắm lúc  đã gây khó khăn cho việc thông tin, dẫn giống, phát triển. Theo tôi, nếu không muốn gọi Ngọc lan vàng thì cũng nên gọi là Hoàng ngọc lan để phân biệt với Hoàng lan.

Hoàng lan là một loài cây xanh cao 10-15 m, tán hình trụ, cành thường mọc ngang, dễ gãy. Lá đơn mọc cách, xếp thành 2 hàng trên cành nhỏ, dễ rụng. Phiến lá mềm, mỏng, hình trái xoan hay trứng hơi lệch, mép hơi gợn sóng, đỉnh thuôn, 2 mặt nhẵn, dài 15-20 cm, rộng 5-8 cm. Hoa rất thơm, mọc thành từng cụm trên những cành ngắn, với 6 cánh dài hình dải thuôn, lượn sóng, xếp thành 2 vòng, đỉnh và đáy thuôn hẹp, lúc non màu xanh lục, sau chuyển dần sang màu vàng xanh. Cây cho hoa nhiều tháng trong năm.

Trong các sách về thực vật thì Hoàng Lan (Không phải Ngọc lan vàng) có tên gọi là Ngọc Lan Tây, Lan Tua, thuộc họ Na, Hoàng Lan có 3 loại: loại cây thân gỗ lớn, loại này vẫn hay được trồng trong vườn, một loại khác có tên gọi thông thường là Hoàng Lan lùn, cũng cây thân gỗ nhưng nhỏ cao tối đa 2 m, có thể trồng trong chậu, còn một loại nữa có dạng dây leo có tên là cây dẻ, cả ba loại đều cho hoa giống nhau.

Comments