Phong Lan


Đặc điểm thân cây phong lan
Với đặc điểm sống riêng biệt không giống bất kỳ một loại cây nào và có nguồn gốc từ thiên nhiên, phong lan mang nét đặc trưng từ thân cây cho đến những cánh hoa khi khoe sắc. Nếu hoa lan có cấu trúc riêng biệt từ những cánh hoa, màu sắc cho đến môi hoa, mỗi loài có những đặc điểm riêng biệt thì thân hoa cũng đặc sắc không kém. Từ những lá hoa cho đến thân rễ…tất cả hòa quyện với nhau tạo nên một thân cây hoàn hảo hình thành nét đẹp mĩ miều và thanh tao cho loài hoa vương giả này.
Với mong muốn những người yêu hoa có thể hiểu hơn về loài cây này, phonglanviet.com.vn xin giới thiệu một số đặc điểm của thân cây phong lan từ những đặc điểm thân có thể phân thành bao nhiêu nhóm, lá cũng như rễ có đặc điểm riêng như thế nào….nào mời bạn cùng chúng tôi khám phá nhé.

1. Cấu trúc
Căn cứ vào cấu trúc cây người ta phân phong lan thành 3 nhóm: Nhóm đa thân ( Sympodial), nhóm đơn thân (monopodial) và nhóm trung gian.
- Nhóm đa thân: Đây là nhóm có số cây sinh trưởng liên tục, có những chu kỳ nghỉ sau những mùa tăng trưởng. Hành giả của nhóm này rất biến động, có nhiều hoa giả hành ở dạng thân cây. Ở nhóm này còn được phân ra thành hai nhóm phụ, sự phân chia này tùy thuộc vào cách ra hoa.
+ Nhóm ra hoa phía trên: có thể kể đến một số giống như Dendrobium, Cymbidium, Oncidium, Maxillaria, Lycastephaius, Bullophyllum…
+ Nhóm ra hoa ở đỉnh: Một số giống ra hoa ở đỉnh như Laedia, Cattleya, Epidendrium và đa số loài của Pleurothallidinae và nhiều giống khác.
- Nhóm đơn thân: Là những nhóm cây chỉ tăng trưởng theo chiều cao làm cho cây dài ra mãi, cũng như nhóm đa thân, nhóm đơn thân cũng được phân ra làm hai nhóm phụ.
+ Nhóm Sarcanthinae: Nhóm này có một số giống như Vanda, Aerdes, Phalaenopsis…nhóm này được xếp thành 2 hàng đối nhau, lá trên một hàng xen kẽ với lá của hàng dưới, có thể nói là hai mặt lá đối nhau. Với mỗi giống thì có cấu trúc lá khác nhau, không phải thuộc cùng một nhóm thì chúng phải giốn nhau.
+ Nhóm Campylocen trinae: Thông thường cấu trúc của nhóm là này dẹp và phẳng, tuy nhiên ở một số loài như Papilionanthe teres và tất cả các giống của Luisia có dạng giống thân.
- Nhóm trung gian: Nhóm này bao gồm các giống như Centropetatum, Phachyllum, Dichaea…
2. Giả hành hay còn gọi là thân giả Giả hành của lan chỉ xuất hiện ở những loài lan đa thân, có một sự biến đổi rất lớn từ giả hành của lan từ giống này sang giống khác và ngay trong cùng một giống.
Giả hành là một bộ phận rất quan trọng cho sự sinh trưởng và phát triển của lan, tuy là thân nhưng giả hành lại chứa chất diệp lục. Đây là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho sự sinh trưởng cũng như phát triển của giả hành mới, sau khi cây lan đã trổ hoa và trong giai đoạn hồi phục. Giả hành cũng là cơ quan dự trữ nước, vì thế nếu thiếu nước cây đa thân có thể duy trí sự sống lâu hơn những loại cây đơn thân. Giả hành có rất nhiều hình dạng, phụ thuộc vào những loài khác nhau thì có những giả hành khác nhau. Chẳng hạn như với những giống lan Cattleya thì hành giả lại có hình thoi, một số có hình trụ. Một số giả hành rất đẹp như loài Oncidium goldiana, một số lại có có hình tháp…..
3. Thân lan
Các loài hoa phong lan có thân thường không có bộ phận giữ nước nên ta phải thường xuyên bón phân và tưới nước điều đặn. Thân lan chỉ có ở các loài đơn thân và một số loài của giống Dendrobium và Epidendrum vừa có hành giả vừa có thân.
Những loài khác nhau thì có thân cũng khác nhau, thân lan thường biến động rất lớn từ 10 – 20 cm với những loài như Ascocentrum miniatum, Aecides multiflora và có thể từ 3 -4 cm với những loài như Papilionanthe teres, Arachnis hay một số loài khổng lồ như Acampe, Vanilla…
Thân lan thường mang rể và lá, ở những nhóm đơn thân thì rễ và lá thường mọc theo hai chiều thẳng góc nhau. Phát hoa cũng xuất hiện trên thân từ các nách lá, phát hoa thường mọc song song với lá và thẳng với rễ.
4. Lá lan
Đặc điểm chung của lá các loài lan chính là lá thường dài hơn, rộng gắn vào thân hoặc giả hành bởi một cuống lá dài hay ngắn. Lá của lan thường có những biến động khá cực đoan, từ những loài có lá mập mạp như Cattleya, Phaleanopsis…đến những loài có lá bản rộng như Phaius, Spathoglottis hay những loại lá có nguyên hoặc răng cưa có thể kể đến Cattleyosis, Broughtonia…Thân lá có thể mọc đối xứng qua gân chính hay không, phần đuôi lá có thể tròn, nhọn hay khuyết.
5. Căn hành ( thân, rễ của lan)
Căn hành chỉ gặp nhiều ở những loại lan đa thân, trừ một số loài trung gian ( thường bị thu nhỏ rất nhiều lần). Thân hành thật sự là một thân cấp 1 và dần dần phát triển thành những cây cấp 2, chúng có thể dài ra và mang lá gọi là thân. Hay với một số loài căn hành có thể bị thu ngắn và dày ra tạo thành giả hành với nhiều dạng cũng như những kích thướt khác nhau.
Căn hành biến dạng từ loài này sang loài khác và từ giống này sang giống khác, một số loài căn hành ngắn đến mức khó có thể nhận thấy như Masdevallia, Oncidium, Brassia…nhưng với một số giống thì căn hành lại rất dài hay có thể nhận thấy rõ rệch.
Căn hành là nơi cấu tạo của các cơ quan dinh dưỡng mới, trên các căn hành có rất nhiều những mắt sống chất hay hưu miên. Tại nơi giả hành tiếp xúc với căn hành có từ 1 đến 2 mắt. Mắt là nơi hình thành rễ cũng như cung cấp rất nhiều những dưỡng chất cho sự phát triểm và duy trì sự sống của lan. Vì vậy, có thể nói căn hành là bộ phận khá quan trọng cho phong lan.
6. Rễ
Ở những loài lan đa thân, rễ thường được hình thành từ những căn hành, rễ của đa số các loài lan thường có hình trụ có nhánh từ bậc 1 bậc 2 cho đến bậc 3 hay không và thường rất dài. Ở những loài đơn thân thì rễ mọc thẳng đứng từ thân và thường sen kẽ với lá.
Rễ của các loại lan phụ sinh thường có một trục chính bao quanh bởi một mô không chặt và được gọi là mạc. Mạc này là do sự phân cách các tế bào của căn bì cho ra tế bào mà vách được nông to ra nhờ những sợi tấm mộc tố cứng. Mạc ấy có thể hấp thụ hơi nước của không khí cũng như có thể tích trữ nước mua và sương đọng. Do được che phủ với biểu bì mỏng, làm cho rể hút ẩm nhanh và giữ ẩm trong khoảng thời gian đáng kể.
Thường rễ của lan sống trên cây là thòng hay ở dạng chủ yếu như thế. Nhưng với một số loài như Cymbidium, Catasetum, Cyrtopodium…và một số loài khác thì đa số rễ hay nhánh thường có đấy mọc thẳng lên phía trên và thường tạo thành một giỏ trong đó lá rụng và các chất hóa học khác có thể chứa các chất dinh dưỡng cho cây.
Chúng ta có thể thấy một số giống lan có rễ màu trắng trông rất đẹp và mọc thành một đám rối dày đặc có thể kể đến một số loài như Rodriguezia và Lonopis…Rể của một số loài thuộc nhóm đơn thân khi bò lên mặt phẳng thì trở nên đẹp và bám rất chặt. Với những giống lan thuộc loài Vanda hay Aerides thì rễ cây lan trườn từ tầng thực vật đay đặc ở dưỡi rừng, đến đỉnh ngọn cây gỗ để tìm ánh sáng cần thiết cho sự ra hoa.
Comments