Sến Xanh

Cây Sến Xanh hay còn gọi là Cây Viết có tên khoa học là Mimusops elengi thuộc họ Sến – Sapotaceae, tên tiếng Anh là Asian bulletwood, Red coondoo. Đây là một loài cây bản địa Việt Nam, gặp nhiều ở Tây nguyên trong các cánh rừng thường xanh hay nửa rụng lá. Ngoài ra còn gặp phân bố tự nhiên ở Lào, Campuchia, Ấn Độ, Sri Lanka, Myanmar, được trồng làm cây cảnh quan phổ biến ở nhiều tỉnh thành Việt Nam và các nước châu Á cho tới châu Phi.

Cây Sến Xanh cho gỗ nặng, tốt, bền, được dùng trong xây dựng, làm cầu cống, đóng thuyền, làm sàn nhà, cửa, làm tà vẹt đường tàu, ca-bin xe, thậm chí cả nhạc cụ…

Do có tán hình trứng, gọn, xanh quanh năm, đẹp mắt, rất ít rụng lá, nên rất thích hợp với việc trồng tạo cảnh quan đô thị.Trong khoảng mười năm trở lại đây, trong hệ thống cây xanh đô thị đã xuất hiện khá nhiều loài cây bóng mát có hình thái đẹp mắt, góp phần tôn tạo cảnh quan đô thị, tăng vẻ thẩm mỹ cho các hè phố, công viên. Là loài cây thân gỗ thường xanh, khi thành thục sinh học có thể đạt chiều cao 20 m, đường kính thân đạt 50 cm. Lá cây Sến Xanh dạng đơn, mọc cách, hình trái xoan, mép hơi gợn sóng, mặt trên phiến lá bóng láng khiến cho tán cây có màu tươi sáng hơn nhiều loài khác. Hoa Sến Xanh mẫu 4, nhỏ, mọc thành chùm ngắn, trông tựa như hoa của cây trứng gà (lê-ki-ma) hay cây xa-pô-chê. Quả nhỏ, hình trứng, kích cỡ bằng đầu ngón tay, khi chín có màu vàng cháy, hình dáng giống quả trứng gà, ăn được.

Ngoài ra, cây Sến Xanh còn cung cấp nhiều dược liệu có giá trị. Ở nhiều nước châu Á, lá viết được dùng chữa đau đầu, đau răng, các vết thương, viêm mắt và có thể dùng hút như hút thuốc lá để chữa trị viêm mũi và miệng. Nước sắc vỏ thân, hoặc phối hợp với hoa tươi dùng chữa trị được sốt cao, tiêu chảy, đau răng… Hoa còn dùng chữa tiêu chảy hoặc được chưng cất làm nước hoa.

Có thể trồng cây Sến Xanh theo nhiều phương thức: trồng điểm xuyết từng cây cá lẻ giữa các bồn hoa, góc sân vườn…, trồng thành cụm 3 – 5 cây ở những điểm uốn, góc chết của các công viên; trồng thành hàng dọc các lối đi vào các khu chung cư, khu nhà làm việc; trồng thành hàng trên các vỉa hè đường phố, dọc các bờ hồ, bờ sông…

Hạt Sến Xanh có khả năng nảy mầm mạnh, nhân giống dễ, có thể tạo cây con hàng loạt, nuôi dưỡng ở vườn ươm cho đến khi cây đạt tiêu chuẩn thì đưa trồng.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Điều đáng lưu ý là, viết là loài thích đất ẩm, sâu, lúc nhỏ chịu bóng, nhưng vài ba năm tuổi trở lên cây ưa sáng toàn phần. Để cây Sến Xanh tỏa cành đều, tạo tán cân đối đẹp cần chú ý trồng cây ở những chỗ không bị cây lớn khác che chắn. Khi bị che bóng dài ngày, cây Sến Xanh phản ứng hướng quang khiến cây lệch tán, khuyết tán không đẹp. Khi trồng thành cụm, thành hàng cũng cần chọn cây tiêu chuẩn đồng đều, có bộ rễ nguyên vẹn, không bị cụt rễ cọc, và thường xuyên chăm sóc thì hàng cây mới đồng đều, đẹp mắt.

Do tán gọn, dễ điều chỉnh tán theo ý muốn bằng cách tỉa cành nhân tạo, nên viết cũng phù hợp với việc trồng che bóng ở những vỉa hè hẹp. Tuy nhiên, do ý thức của người dân chưa cao, họ thường ứng xử với cây trồng vỉa hè không đúng mức, nhiều tác động tiêu cực luôn xảy ra, khiến cây viết không phát huy được tính năng vốn có của nó. 


Comments