Thông nhựa


Tên khoa học: Pinus sumatra Jungh., 1840; Pinus merkusiana Cooling & Gaussen, 1970 
Tên khác: Thông hai lá, Thông bắc bộ, Thông yên lập, Thông hoàng mai hay Thông ta

Họ: Thông – Pinaceae Tên thương phẩm: Merkus pine, gum rosin tall oil, turpentine oil, colophan.




Hình thái cây thông nhựa

Thông nhựa là cây gỗ lớn, cao tới 20-25(¬35)m, chiều cao dưới cành 15-20(-25)m, đường kính thân 40-50(-70)cm chiều cao dưới cành. Vỏ dày màu nâu xám ở phía gốc, màu đỏ nhạt ở phía trên. Những cành lớn ở phía dưới thường gần nằm ngang; nhưng những cành ở phía trên mọc chếch. Lá thông nhựa hình kim, họp thành từng đôi, dài 15-25cm, mảnh, thô, cứng, màu xanh thẫm, gốc lá hình ống, có bẹ dài 1-2cm, sống dai. Mặt cắt ngang lá có 2-3 ống nhựa ở giữa hoặc ở phía trong thịt lá.

Nón mọc đơn độc hoặc thành từng đôi, hình trứng thuôn, dài 5-11cm, gần như không cuống. Vẩy ở quả nón non năm thứ nhất không có gai. Đến năm thứ hai quả nón có dạng hình trứng thuôn hoặc hình trụ. Mặt vẩy hình thoi, cạnh sắc, mép trên dày và hơi lồi, phía dưới hơi dẹt, có 2 gờ ngang và dọc đi qua giữa. Hạt thông nhựa nhỏ, hình trái xoan hơi dẹt, có cánh dài 1,5-2,5cm.

Các thông tin khác về mặt thực vật của cây thông nhựa

Thông nhựa là loài có biên độ sinh thái rộng, nên rất đa dạng. Các dạng Thông nhựa phân bố trong tự nhiên ở hầu hết các vùng miền nước ta, ở các khu vực lục địa châu Á và Philippin có sự sai khác chút ít so với các dạng thông nhựa phân bố tại Sumatra (Indonesia). Cây non có lá kim mảnh và dài hơn, nón hình trụ nhỏ hơn và hạt có khối lượng lớn hơn (gần gấp đôi).

Trong chi Thông (Pinus) thì thông nhựa (P. merkusii) là loài duy nhất gặp phân bố tự nhiên ở phía Nam bán cầu.

Tại Sumatra (Indonesia) đã xác định có 3 dạng thông nhựa là: “Aceh”, “Tapanuli” và “Kerinci”. Chúng khác nhau về hình thái thân cây, cách phân cành, hình thái vỏ cây, thành phần của nhựa dầu và khả năng chống chịu với sâu bệnh hại, đặc biệt là với sâu Milionia basalis.

Phân bố thông nhựa

Thông nhựa trên Thế giới:

Vùng phân bố của thông nhựa khá rộng, từ miền Nam Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan, Phillippin đến Indonesia và miền Đông Myanmar. 

Thông nhựa ở Việt Nam:

Thông nhựa phân bố từ Bắc vào Nam: Quảng Ninh, Sơn La, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên¬Huế, Quảng Nam, Bình Thuận, Kon Tum, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng.


Comments